Het volledige systeem
Je weet al wat gezond eten is. Dat is nooit het probleem geweest. Het probleem is dat je geen systeem hebt: geen doel dat één kant op wijst, geen getallen om op te sturen, geen eten in huis op woensdagavond om acht uur. Deze gids lost precies dat op, in zeven stappen die je vandaag afmaakt.
Waarom dit werkt
Alles wat je ooit over voeding hebt gehoord valt terug op drie dingen. De rest is ruis, verkocht door mensen die iets aan je willen slijten.
Hendel één
Eet je structureel meer dan je verbruikt, dan kom je aan. Eet je minder, dan ga je eraf. Geen enkel voedingsmiddel, tijdstip of supplement zet die regel opzij. Dit is de enige hendel die bepaalt welke kant de weegschaal op beweegt.
Hendel twee
Energie bepaalt of je zwaarder of lichter wordt. Eiwit bepaalt of dat spier of vet is. Val je af zonder genoeg eiwit, dan verlies je ook spier en zie je er slapper uit bij hetzelfde gewicht. Daarom staat eiwit in dit plan vast, altijd.
Hendel drie
Vaste maaltijden op vaste tijden, met eten dat al in huis ligt. Bijna niemand faalt op kennis. Mensen falen op donderdagavond, moe, met een lege koelkast. Structuur haalt die avond gewoon uit je week weg.
Vet verliezen en spier opbouwen trekken aan tegenovergestelde kanten van dezelfde hendel. Het één vraagt om minder energie dan je verbruikt, het ander om meer. Probeer je allebei tegelijk, dan zit je precies in het midden en gebeurt er zes maanden lang niets. Dat is de reden dat de meeste mensen vastlopen: niet te weinig discipline, maar twee doelen tegelijk.
Kies dus één richting voor de komende twaalf weken. Daarna kies je opnieuw.
Kies vet eraf als
Je gaat naar een klein tekort. Je wordt lichter, houdt je kracht vast en ziet elke week iets meer definitie.
Kies spier erbij als
Je gaat naar een klein overschot. Rustig, want een groot overschot levert vooral vet op en geen extra spier.
Je hoeft niet te gokken of je in een tekort of overschot zit. Je meet het. Gaat je gewicht over de weken rustig omhoog, dan zit je in een overschot. Gaat het rustig omlaag, dan zit je in een tekort. Staat het stil, dan zit je op onderhoud. Zo simpel is het, mits je op de juiste manier meet.
Aan het eind van de week tel je je zeven metingen op en deel je door zeven. Dat weekgemiddelde is je échte gewicht. Dat vergelijk je met het weekgemiddelde van de week ervoor. Alleen dat verschil telt.
Je gewicht kan binnen één dag anderhalve kilo springen door zout, koolhydraten, vocht en ontlasting. Dat is geen vet. Iedereen die op de dagelijkse meting stuurt, stuurt op ruis en stopt binnen een maand.
De weegschaal vertelt je de richting. De spiegel vertelt je of het de goede soort verandering is. Maak op dag één foto's: voorkant, zijkant, rugkant, bij daglicht, in dezelfde broek, op dezelfde plek. Herhaal dat elke twee weken op precies dezelfde manier. Je ziet je eigen verandering nooit van dag tot dag, maar wel als je week 1 en week 6 naast elkaar zet.
Beweegt de weegschaal amper maar zie je in de spiegel wel verschil? Dan verlies je vet en win je spier tegelijk. Verander dan niets.
Hieronder staat het rekenwerk. Je vult drie dingen in en krijgt je startpunt: hoeveel je eet, en hoe dat verdeeld is over eiwit, vet en koolhydraten. Eiwit staat op 2 gram per kilo lichaamsgewicht, vet op 0,8 gram per kilo. Wat er dan aan energie overblijft, vul je met koolhydraten: die zijn je brandstof voor training en herstel.
Deze berekening is een startpunt, geen wet. De weegschaal uit stap 2 heeft altijd het laatste woord. In stap 7 stuur je bij.
Je dagtotaal
Eiwit
160g
2,0 g per kilo
Vet
64g
0,8 g per kilo
Koolhydraten
208g
wat er overblijft
Vier maaltijden per dag is het punt waarop alles klopt: je haalt je eiwit makkelijk binnen, je hebt nooit langer dan vier uur honger, en het zijn er weinig genoeg om echt vol te houden naast werk en training. Twee maaltijden wordt te veel eten in één keer. Zes wordt een dagtaak.
De tijden zijn belangrijker dan mensen denken. Niet omdat je lichaam een klok is, maar omdat een vast tijdstip een beslissing wegneemt. Je vraagt jezelf niet meer af óf je nu eet. Het is kwart voor twaalf, dus je eet.
Nu weet je hoeveel eiwit, vet en koolhydraten er in elke maaltijd moeten. Nu maak je daar eten van. Elke maaltijd is een eiwitbron plus een koolhydraatbron plus groente, en op de dag een paar keer iets met vet. Meer is het niet.
Kies in het begin per maaltijd één eiwitbron en één koolhydraatbron, en eet die week na week hetzelfde. Dat klinkt saai en dat is precies waarom het werkt: je hoeft niets meer uit te rekenen en je boodschappenlijst is elke zondag dezelfde. Variatie voeg je pas toe als de basis staat.
| Bron | Eiwit | Vet | Koolh. | Goed om te weten |
|---|---|---|---|---|
| Kipfilet | 22 g | 2 g | 0 g | De werkpaard-bron: veel eiwit, bijna geen vet |
| Kalkoenfilet | 23 g | 1 g | 0 g | Nog magerder dan kip, iets duurder |
| Rundergehakt 5% | 20 g | 5 g | 0 g | Let op het vetpercentage: 20% is vier keer zo vet |
| Zalmfilet | 20 g | 13 g | 0 g | Levert ook je omega 3. Twee keer per week is genoeg |
| Witvis (kabeljauw, koolvis) | 18 g | 1 g | 0 g | Weinig energie, vult goed. Ideaal in een tekort |
| Tonijn uit blik op water | 24 g | 1 g | 0 g | Altijd een blik in de kast als noodoplossing |
| Eieren | 12,5 g | 9,5 g | 1 g | Eén ei is ongeveer 6 g eiwit en 5 g vet |
| Magere kwark | 10 g | 0,3 g | 4 g | Goedkoopste eiwit in de supermarkt |
| Skyr | 11 g | 0,2 g | 4 g | Dikker en milder dan kwark |
| Hüttenkäse | 12 g | 4 g | 3 g | Werkt goed door een salade of op brood |
| Whey-eiwit | 75 g | 6 g | 8 g | Eén schep is 30 g poeder, dus ongeveer 23 g eiwit |
| Tofu of tempeh | 14 g | 8 g | 3 g | Tempeh levert flink meer eiwit dan tofu. Marineer het stevig |
| Bron | Koolh. | Eiwit | Vet | Goed om te weten |
|---|---|---|---|---|
| Havermout | 60 g | 13 g | 7 g | Vult lang. 80 tot 120 g is een normale ontbijtportie |
| Witte rijst | 78 g | 7 g | 1 g | Verteert makkelijk, ideaal rond de training |
| Pasta | 71 g | 12 g | 1,5 g | Weeg droog. Gekookt weegt het ruim twee keer zoveel |
| Aardappel | 17 g | 2 g | 0,1 g | Van alle bronnen degene die het beste vult per calorie |
| Zoete aardappel | 20 g | 1,6 g | 0,1 g | Zelfde rol als aardappel, iets zoeter |
| Volkorenbrood | 42 g | 9 g | 2 g | Eén snee van 35 g is ongeveer 15 g koolhydraten |
| Couscous of quinoa | 70 g | 12 g | 2 g | Klaar in vijf minuten als je haast hebt |
| Banaan | 20 g | 1 g | 0,3 g | Een middelgrote banaan is ongeveer 25 g koolhydraten |
| Appel, peer, sinaasappel | 12 g | 0,4 g | 0,2 g | Eén stuk fruit is ruwweg 15 tot 20 g koolhydraten |
| Bron | Portie | Vet | Goed om te weten |
|---|---|---|---|
| Olijfolie | 1 eetlepel | 14 g | De makkelijkste manier om vet bij te sturen |
| Pindakaas, 100% pinda | 1 eetlepel | 8 g | Levert ook 4 g eiwit. Kies zonder toegevoegde suiker |
| Amandelen of walnoten | 25 gram | 13 g | Weeg ze af. Uit de zak eten loopt altijd uit de hand |
| Avocado | een halve | 15 g | Vult goed, past prima bij eieren of een salade |
| Roomboter | 10 gram | 8 g | Prima, maar het telt volledig mee |
Dit is de stap die niemand doet en die het verschil maakt. Een plan op papier verandert niets. Eten in je koelkast verandert alles. Je faalt namelijk nooit op het moment dat je gemotiveerd bent, je faalt op woensdagavond als je moe thuiskomt en er niets ligt.
Hieronder staat je boodschappenlijst, berekend op het plan uit stap 3. De hoeveelheden zijn voor zeven dagen. Rond af naar wat de winkel verkoopt: een kilo is een kilo.
Je plan uit stap 3 is een schatting. Jouw lichaam is dat niet. De weegschaal vertelt je binnen twee weken of de schatting klopte, en dan pas je aan. Dit is het onderdeel waar mensen te vroeg of veel te vaak aan draaien.
De regel: je verandert niets op basis van één week. Je kijkt naar twee weken op rij. Zit je twee weken buiten je band, dan pas je aan, en daarna wacht je weer twee weken.
Jouw band, op basis van je gewicht en doel
| Wat je ziet | Wat het betekent | Wat je doet |
|---|---|---|
| Doel vet eraf, gewicht staat twee weken stil | Je zit niet meer in een tekort. Je lichaam heeft zich aangepast | Haal er 200 kcal aan koolhydraten af, of loop elke dag 20 minuten extra |
| Doel vet eraf, je gaat er sneller af dan je band | Je tekort is te groot. Je verliest ook spier en je training lijdt eronder | Doe er 150 kcal aan koolhydraten bij. Sneller is hier niet beter |
| Doel spier erbij, gewicht beweegt twee weken niet | Je zit niet in een overschot, ook al voelt het alsof je veel eet | Doe er 200 kcal aan koolhydraten bij en meet opnieuw |
| Doel spier erbij, je komt sneller aan dan je band | Je overschot is te groot. Wat er nu bijkomt is vooral vet | Haal er 200 kcal af. Spier bouwen kost tijd, dat kun je niet forceren |
| Je gewicht springt in één dag 1 tot 2 kilo | Vocht, zout, koolhydraten of ontlasting. Nooit vet: dat kan fysiek niet | Niets. Kijk alleen naar je weekgemiddelde |
| Weegschaal beweegt amper, spiegel wel | Je verliest vet en wint spier tegelijk. Dit is het beste scenario dat er is | Niets. Ga precies zo door |
| Je haalt je eiwit al drie weken niet | Je plan klopt op papier, maar niet op je bord | Pas geen getallen aan. Los eerst je maaltijden op |
Wat als
Geen enkel plan overleeft contact met een normale week. Hier is wat je doet als het niet volgens plan gaat.
Eet gewoon uit eten. Kies iets met een duidelijke eiwitbron, laat de voorafjes en de saus voor wat ze zijn, en houd je overige maaltijden die dag wat lichter in koolhydraten en vet. Eén avond per week verandert je weekgemiddelde nauwelijks. Elke avond wel.
Alcohol levert 7 kcal per gram, dus bijna net zoveel als vet, en het remt je herstel en je slaap. Wil je drinken, haal het dan die dag van je koolhydraten af en houd je eiwit intact. Reken op ongeveer 100 kcal per glas bier of wijn. Verwacht daarnaast een paar kilo vochtwinst op de weegschaal de dag erna: dat is geen vet.
Dan heb je één van je eenentwintig maaltijden deze week gemist. Dat is vier procent. Je haalt niets in, je eet de dag erna niet minder en je begint niet maandag opnieuw. Je eet je volgende maaltijd volgens plan. Het opgeven na een slechte dag heeft altijd meer mensen tegengehouden dan de slechte dag zelf.
Check drie dingen in deze volgorde. Eén: haal je je eiwit echt, elke dag? Eiwit verzadigt het sterkst van alles. Twee: eet je genoeg groente? Volume vult. Drie: drink je genoeg water? Zo ja en het blijft, dan is je tekort te groot. Doe er 150 kcal bij. Een tekort waar je niet doorheen komt, is geen tekort.
Dat hoor je vooral bij het doel spier erbij. Ga dan naar meer energie per hap: witte rijst in plaats van aardappel, olie door je eten, volle melk, pindakaas, een shake met havermout. Dat scheelt je makkelijk een halve kilo eten per dag zonder dat de getallen veranderen.
Nee. Weeg vier tot zes weken alles, daarna schat je het binnen tien procent en dat is nauwkeurig genoeg. Loopt het later een keer vast, pak de weegschaal er dan twee weken bij om te zien waar je porties heen zijn gekropen. Dat is meestal de verklaring.
Bijna geen. Creatine monohydraat, 5 gram per dag, is het enige supplement met echt bewijs voor kracht en spiermassa, en het kost je een paar tientjes per jaar. Whey is geen supplement maar gewoon makkelijk eiwit als je het op je bord niet haalt. Vitamine D in de winter is verstandig in Nederland. De rest kun je overslaan.
Het systeem verandert niet, alleen je bronnen. Kwark, skyr, eieren, hüttenkäse, tofu, tempeh, seitan, linzen, kikkererwten en whey of een plantaardig eiwitpoeder. Let op dat plantaardige bronnen vaak koolhydraten of vet meebrengen: tel die mee in je dagtotaal.
Groter dan bijna iedereen denkt. Slaap je structureel minder dan zeven uur, dan stijgt je hongergevoel, daalt je verzadiging en verlies je bij hetzelfde tekort meer spier en minder vet. Je herstelt bovendien slechter van je training, waardoor je minder prikkel overhoudt om spier van te bouwen. Een perfect voedingsplan op vijf uur slaap wint het nooit van een goed plan op acht uur.
Je eerste week
Niet alles tegelijk. Dit is de volgorde waarin je het aanpakt, van vandaag tot volgende zondagavond.
Bijhouden
Print deze pagina of schrijf de tabel over in je notitieboek. Elke ochtend één getal, elke zondagavond het gemiddelde. Acht weken is genoeg om te zien of je systeem werkt.
| Week | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Za | Zo | Gemiddelde |
|---|
Tot slot
Je hebt nu een doel, je getallen, vier maaltijden, een boodschappenlijst en een manier om bij te sturen. Dat is het hele voedingsverhaal, en het is meer dan genoeg om twaalf weken vooruit te kunnen. Wat je lichaam daarna met dat plan doet, wordt 's nachts bepaald: spier groeit tijdens je slaap, niet tijdens je training.
Bekijk DEEPDEEP maakt producten voor dieper slapen en beter herstellen. Tomorrow starts tonight.